Ο πραγματικός αποδέκτης της επιστολής Ζελένσκι – Πώς κλιμάκωση και διαπραγματεύσεις κινούνται πλέον παράλληλα στην Ουκρανία

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αιφνιδίασε όταν ανακοίνωσε πως έστειλε ανοικτή επιστολή με την οποία καλούσε τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμρ Πούτιν σε απευθείας συνάντηση των δυο τους προκειμένου να βάλουν τέλος στον πόλεμο, που ξεπερνά πλέον τα τέσσερα χρόνια.

Μιλώντας στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, ο Πούτιν απάντησε στην πρόσκληση του Ζελένσκι, υποστηρίζοντας ότι μια συνάντηση κορυφής θα είχε νόημα μόνο αφού οι ειδικοί και οι διαπραγματευτικές ομάδες καταλήξουν σε συγκεκριμένες προτάσεις.

Πολλοί εξέλαβαν την πρόσκληση του Ουκρανού προέδρου ως μια κίνηση PR, για τα μάτια του κόσμου και για να κερδίσει τις εντυπώσεις. Κάτι που πιθανώς και να ισχύει, αν και παράλληλα εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. Το timing.

Ο Ζελένσκι έστειλε την επιστολή την ώρα που στη Ρωσία βρίσκεται σε εξέλιξη το Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, όπου Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι συναντιούνται με πολιτικούς και υπεύθυνους λήψης αποφάσεων.

Η χρονική στιγμή που επέλεξε ο Ζελένσκι δεν είναι τυχαία, σχολιάζει το CNN υπενθυμίζοντας ότι ρωσική οικονομία αντιμετωπίζει δυσκολίες και ο Ουκρανός πρόεδρος ελπίζει ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί τις αυξανόμενες ανησυχίες μεταξύ της επιχειρηματικής ελίτ για την κατάσταση της οικονομίας της χώρας.

Ούτε μπορούν να θεωρηθούν τυχαίες οι ουκρανικές επιθέσεις με drones στην περιφέρεια της Αγίας Πετρούπολης τις ημέρες διεξαγωγής του φόρουμ. Αποτελούν μία συνεχή υπενθύμιση του πολέμου, των συνεπειών του και της επέκτασης των δυνατοτήτων των δυνάμεων του Κιέβου.

Ο παραλήπτης επομένως της επιστολής του Ζελένσκι δεν φαίνεται να ήταν ο Ρώσος πρόεδρος αλλά όποιος ανησυχεί στο εσωτερικό της χώρας για την εξέλιξη της σύγκρουσης που, σύμφωνα με εκτιμήσεις και προειδοποιήσεις, δεν είναι πλέον βιώσιμος, ούτε οικονομικά ούτε από την πλευρά του ανθρώπινου κεφαλαίου.

Οι «αποδέκτες» της επιστολής

Και αυτό φαίνεται να επιβεβαιώνεται από ουκρανικές πηγές που μίλησαν στο Kyivi Independent. Σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ουκρανό αξιωματούχο που γνωρίζει τον σχεδιασμό του Κιέβου, το μήνυμα απευθυνόταν σε ένα πολύ ευρύτερο κοινό, συμπεριλαμβανομένου του στενού κύκλου του Πούτιν και των ρωσικών ελίτ που είχαν κουραστεί από τον πόλεμο, αλλά ακόμη και των απλών Ρώσων πολιτών.

«Η επιστολή απευθύνεται σε πολλούς ανθρώπους. Στον Πούτιν, στον στενό του κύκλο, σε διάφορες ομάδες επιρροής που του στέλνουν σήματα ότι ήρθε η ώρα να τελειώσει αυτό», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ουκρανός αξιωματούχος.

«Όλοι μπορούμε να δούμε ότι οι Ρώσοι επιτέλους αρχίζουν να νιώθουν λιγότερο άνετα με αυτή την πραγματικότητα – με το γεγονός ότι ο πόλεμος φέρνει όλο και περισσότερες αρνητικές συνέπειες στη Ρωσία», έγραψε ο Ζελένσκι στην ανοιχτή επιστολή.

«Δεν τους αρέσει το γεγονός ότι δεν υπάρχει τέλος στον πόλεμό σας», ανέφερε επίσης ο Ουκρανός ηγέτης λέγοντας ότι ο Πούτιν αναβάλλει «τακτικά» τα deadline για την κατάληψη των ουκρανικών περιοχών, και συγκεκριμένα του Ντονέτσκ. «Και ούτε φέτος θα το κατακτήσετε», διεμήνυσε.

Παράλληλα, ο Ζελένσκι προχώρησε μια πιο προσωπική προειδοποίηση στην επιστολή: «Θα πρέπει να αγωνιστείτε πολύ πιο σκληρά για την ύπαρξή σας – όχι της Ρωσίας, αλλά τη δική σας. Και αυτή δεν είναι απειλή από εμένα ή από την Ουκρανία. Είναι ένα γεγονός της ρωσικής ιστορίας που γνωρίζετε καλά: όταν η Ρωσία κουράζεται, έρχεται η αλλαγή».

Αλλαγή δυναμικής

Η Ουκρανία βέβαια δεν είναι κοντά στη νίκη. Κάτι όμως έχει αλλάξει στο πεδίο καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις φαίνεται ότι παίρνουν το πάνω χέρι σε αρκετές περιοχές κατά μήκος των γραμμών του μετώπου.

Παράλληλα, το οπλοστάσιο του Κιέβου, ειδικά όσον αφορά τα drones μεσαίας εμβέλειας, επιτρέπουν στις ουκρανικές δυνάμεις από τη μία να αναδεικνύονται σε πρόβλημα για τον ανεφοδιασμό των ρωσικών στρατευμάτων που βρίσκονται στο μέτωπο και από την άλλη να πραγματοποιούν πλήγματα χτυπά βαθιά μέσα στη Ρωσία- στοχεύοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις και άλλους στρατηγικούς στόχους μακριά από τα σύνορα.

Η βαλλιστική απάντηση της Ρωσίας

Υπάρχει πάντως ένας τομέας όπου ο Ζελένσκι παραδέχτηκε ότι οι Ρώσοι έχουν το πλεονέκτημα. «Ελπίζετε ότι οι βαλλιστικοί πύραυλοι θα κάνουν για εσάς αυτό που όλα τα άλλα δεν έχουν καταφέρει να κάνουν», ανέφερε στην επιστολή του.

Η Ρωσία παράγει 120 βαλλιστικούς πυραύλους τον μήνα, δήλωσε ο Ζελένσκι μιλώντας στο Συμβούλιο Ουκρανίας-ΝΑΤΟ. Πρόκειται για αριθμό που είναι διπλάσιος από τους πυραύλους Patriot που παράγουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και χρησιμοποιούνται για την αναχαίτισή τους.

Η αποτελεσματικότητα του βαλλιστικού οπλοστασίου της Ρωσίας αποδείχθηκε στις 2 Ιουνίου, όταν εκτόξευσε 656 drones και 73 πυραύλου εναντίον ουκρανικών περιοχών, σκοτώνοντας 23 άτομα και τραυματίζοντας τουλάχιστον 130.

Η Ουκρανία αναχαίτισε το 91,7% των drones και το 90,6% των πυραύλων κρουζ, αλλά μόνο το 27% των βαλλιστικών πυραύλων, σύμφωνα με την Πολεμική Αεροπορία της χώρας.

Όπως εξηγεί ο αναλυτής Balazs Jarabik του R.Politik, η Ρωσία προσπαθεί να μεγιστοποιήσει το εναπομείναν στρατηγικό της πλεονέκτημα: την ικανότητα επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς, τους βαλλιστικούς πυραύλους έναντι της έλλειψης αναχαιτιστικών πυραύλων της Ουκρανίας και του υποβαθμισμένου ενεργειακού συστήματος (ειδικά της θέρμανσης ενόψει του επόμενου χειμώνα).

Η Ουκρανία από την άλλη, συνεχίζει, προσαρμόζει επίσης τη στρατηγική της. Το Κίεβο επεκτείνει τις επιθέσεις του και αποδεικνύει ότι τα νώτα της Ρωσίας είναι ευάλωτα, ενώ παράλληλα αυξάνει την διπλωματική πίεση για διαπραγματεύσεις (και προς την ΕΕ).

Κατά τον ίδιο, η κλιμάκωση στον πόλεμος και η διαπραγμάτευση κινούνται πλέον παράλληλα. Και το επιβεβαιώνει το timing της επιστολής Ζελένσκι που ήρθε μετά τις επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Αγία Πετρούπολη κατά τη διάρκεια του οικονομικού φόρουμ, τις εντατικοποιημένες ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις και τις επανειλημμένες δηλώσεις του Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου.