Κυβερνητικές ευθύνες και εύλογες απορίες για την απόφαση του Αρείου Πάγου

Η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου δεν αποτελεί απλώς ακόμη μια δικαστική κρίση. Αποτελεί μια ηχηρή υπενθύμιση ότι, σε ένα κράτος δικαίου, τα δικαστήρια καλούνται πολλές φορές να αποκαταστήσουν αδικίες που η εκτελεστική εξουσία, ο νομοθέτης και οι εποπτικές αρχές όφειλαν να είχαν προλάβει.

Η υπόθεση αφορά χιλιάδες δανειολήπτες που εντάχθηκαν στις προστατευτικές διατάξεις του νόμου Κατσέλη. Πολίτες που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη και ρύθμισαν με δικαστικές αποφάσεις τις οφειλές τους. Παρ’ όλα αυτά, βρέθηκαν αντιμέτωποι με την καταχρηστική πρακτική των funds και των servicers, σύμφωνα με την οποία επιβάλλονταν τόκοι επί του συνόλου της οφειλής, στη βάση μιας ερμηνείας που τελικά κρίθηκε μη συμβατή με το πνεύμα και το περιεχόμενο του νόμου 3860/2020.

Το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες οικογένειες να ζουν επί χρόνια σε καθεστώς αβεβαιότητας. Ενώ κατέβαλλαν κανονικά τις δόσεις που είχαν ορίσει τα δικαστήρια, επιβαρύνονταν με επιπλέον χρεώσεις χωρίς να είναι σε θέση ούτε να τις ελέγξουν ούτε να τις κατανοήσουν. Σε αρκετές περιπτώσεις, η έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης οδήγησε ακόμη και στην απώλεια ρυθμίσεων, με τραγικές συνέπειες για ανθρώπους που πίστευαν ότι τηρούσαν πλήρως τις υποχρεώσεις τους.

Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι πώς θα ερμηνευτεί η απόφαση του Αρείου Πάγου. Αυτό είναι ζήτημα που αφορά τους νομικούς. Και οι νομικοί έχουν αποφανθεί. Η απόφαση είναι αρκούντως ορισμένη.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί χρειάστηκε να φτάσουμε ώς εδώ.

Πού ήταν το υπουργείο Οικονομικών όλα αυτά τα χρόνια;

Πού ήταν η Τράπεζα της Ελλάδος, όταν διαμορφωνόταν μια πρακτική που γεννούσε αμφισβητήσεις, δικαστικές διαμάχες και ανασφάλεια δικαίου για χιλιάδες πολίτες;

Σε κάθε σύγχρονο κράτος, ο νομοθέτης νομοθετεί, η διοίκηση εποπτεύει και τα δικαστήρια απονέμουν δικαιοσύνη. Οταν όμως μια στρεβλή κατάσταση διαιωνίζεται επί χρόνια και χρειάζεται να έρθει η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για να βάλει τέλος σε αυτήν, τότε η ευθύνη δεν βαρύνει τη Δικαιοσύνη. Η ευθύνη βαρύνει την κυβέρνηση που δεν παρενέβη εγκαίρως και τις εποπτικές αρχές που δεν άσκησαν αποτελεσματικό έλεγχο.

Γι’ αυτό προκαλεί εύλογη απορία η στάση κυβερνητικών στελεχών και της διοίκησης της Τραπέζης της Ελλάδος που έσπευσαν να μιλήσουν για «ασάφειες» της απόφασης. Η κοινωνία δεν περιμένει από την κυβέρνηση να σχολιάζει τις δικαστικές αποφάσεις όταν αυτές εκδίδονται. Περιμένει να προλαμβάνει τα προβλήματα πριν αυτά οδηγήσουν χιλιάδες οικονομικά αδύναμους πολίτες στις αίθουσες των δικαστηρίων. Ή ακόμα χειρότερα πριν τους οδηγήσει στην απώλεια ρυθμίσεων και της πρώτης κατοικίας τους επειδή αδυνατούν να υποστηρίξουν οικονομικά έναν νέο δικαστικό αγώνα.

Η απόφαση 6/2026 δεν εκθέτει το Ανώτατο Ακυρωτικό μας Δικαστήριο. Εκθέτει όσους είχαν την ευθύνη να διασφαλίσουν την προστασία των δανειοληπτών και δεν το έπραξαν. Και υπενθυμίζει ότι η κοινωνική δικαιοσύνη δεν μπορεί να εξαρτάται από πολυετείς δικαστικούς αγώνες, αλλά από μια πολιτεία που λειτουργεί έγκαιρα, αποτελεσματικά και με επίκεντρο τον πολίτη. Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό διακύβευμα και στη βάση αυτού οφείλει να λογοδοτήσει η κυβέρνηση.

*Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Κιλκίς